Gezondheids Kolonies in Oostvoorne

Koloniehuizen van Oostvoorne. Door Wout Krispijn

Ik was scheepswerktuigkundige op de grote vaart en op 22 jarige leeftijd in 1961 met studieverlof thuis. Ik woonde bij mijn ouders aan de Zeeweg in Oostvoorne. Hoe gaat dat in het leven. Je dronk bier in Buitenlust ( biertje 0,60 cent) en later op de avond ging je naar hotel van Marion ( biertje fl. 1,25) op de Zeeweg. Daar gingen we dansen en "op jacht". Natuurlijk kwamen er leuke meisjes uit Oostvoorne en omstreken. Op sommige was je verliefd, maar het werd nooit wat. Dank zij de drie Koloniehuizen op Oostvoorne, Ons Genoegen, Naar Buiten en het Agathahuis en ook wel Vredeheim op Rockanje, toen verzorgingstehuis, zag je regelmatig zeer leuke meiden lopen met hun groepje kinderen. Je zag nooit uit welk Koloniehuis ze kwamen. Allemaal in blauwe rok ,het witte schortje en de witte sokjes. Ons Genoegen werd ook wel eens omgedoopt in Mijn Genoegen. De directrices van de Koloniehuizen waren zeer streng, evenals mevrouw van Marion van hotel van Marion, die er persoonlijk op toezag dat je je correct gekleed binnen kwam en dat er op de dansvloer en in de zaal niets gebeurde wat niet door de beugel kon. Die meiden van Koloniehuizen moesten 's avonds al vroeg binnen zijn. Agathahuis om tien uur en Ons Genoegen half elf. Dat was vroeg als je net al je charmes in de strijd had geworpen om zo'n meisje te versieren bij van Marion. De toenmalige directrice van Ons Genoegen en haar assistente, de dames Swart en van Houten, waren ook zo streng,maar aan de andere kant waren ze ook vooruitstrevend. Zodra een relatie tussen een dorpsgenoot en een juffrouw van Ons Genoegen wat serieuzer werd, hoefde je niet meer stiekem buiten te staan vrijen, maar mocht je in de ontvangstkamer een kopje thee komen drinken en als er geen theeliefhebbers meer waren, deed je gewoon het licht uit. Ons Genoegen was wel het meest populaire Koloniehuis, waarschijnlijk omdat het groter was en er de meeste meiden van rondliepen. Veel generaties Oostvoornse mannen en misschien wel van het eiland, hebben hun echtgenote gevonden uit de juffrouwen van één van de drie koloniehuizen. Ook van voor de tweede wereldoorlog zijn er heel wat leidsters van de drie Koloniehuizen, op Oostvoorne aan een man blijven hangen. En zo ben ik van één van de naoorlogse gelukkigen die zijn koloniehuisprinses heeft leren kennen in 1961. Mieke Kok , dochter van een melkboer uit Sliedrecht. Achttien jaar oud. Ze liep stage in het Agathahuis. Ik had haar al een paar keer zien lopen met haar kindertjes en ja , hoe gaat dat ! Ik zat thuis te studeren en je zag ze wel eens langs wandelen en dat was het dan. Gelukkig kwam ik ze een keer tegen op de dansvloer bij van Marion. Maar op een gegeven moment was het net Sneeuwwitje. Voordat de klok tien uur slaat, rennen langs de boulevard en de Duinlaan om zich, samen met collegaatjes precies om tien uur af te melden bij Zustertje, zoals directrice mevrouw ……..werd genoemd. Even scharrelen was er nauwelijks bij. Dat schiet niet op. Voor ons begon de avond net. Zustertje was alergies voor mannen. Soms als er een man aan de voordeur stond, riep ze van verre: "Ik hoor mannenstemmen!!!" Nadat we de dames afgeleverd hadden, gingen we terug naar van Marion. Maar daar was het na het vertrek van de dames was het daar niet gezelliger geworden. De tijd verliep en de omgang met juffrouw Mieke werd een klein beetje serieuzer. In elk geval deed ikzelf heel erg mijn best, want ik was verliefd. Het naar huis brengen om tien uur op een mooie zomeravond werd dan ook wel een kwelling, het was nog niet eens donker. Totdat de dames zelf wat brutaler werden en de oplossing vonden om zich precies om tien uur af te melden en via een raam op de begane grond weer te ontsnappen. Iedereen gelukkig. Zustertje, want die wist van niets, de dames en wij. Wij lieten ons niet onbetuigd, maar gekke dingen gebeurde er in die tijd nauwelijks. Tegen twaalf uur leverden we de dames weer af bij het nog openstaande raam. Nee, we hebben nooit de pech gehad dat het raam inmiddels gesloten was. Mijn verkering werd door juffrouw Mieke een aantal keren uitgemaakt. In een voor mij "zwarte" week, zakte ik eerst voor een examen en tot overmaat van ramp ook de verkering weer uit. Dank zij haar stagejaar in het Agathahuis tot Oostvoorne , was juffrouw Mieke inmiddels geslaagd voor het diploma Kinderbescherming Diploma A en zij vond een nieuwe baan in het kindertehuis aan de Julianalaan in Rotterdam. De verkering raakte weer aan, maar nu was ik ook geslaagd en ik moest weer naar zee. Een reis van vier maanden. We schreven veel brieven en ik stuurde rozen. Als ik dan na vier maanden weer in de haven van Rotterdam terug kwam, dan had ik de wacht aan boord van mijn schip en was Mieke vrij en de volgende week was ik vrij tijdens het weekend en had Mieke weekend dienst. Omzetten? Dat deed je niet in die tijd. In december 1966, na een verkering van 5 jaar, zijn we getrouwd. In die periode hebben we elkaar vijf maanden gezien. Het was dus een soort PBNA verkering. PBNA was een instelling voor schriftelijke cursussen. We woonden een paar jaar op de bovenetage van een grote villa aan de F.H.G. van Itersonlaan. Daar werd ook onze eerste dochter Annette geboren.Nu, in het jaar 2004, kenen we elkaar 43 jaar en zijn we bijna 38 jaar getrouwd. We hebben twee dochters en een zoon en inmiddels loopt kleindochter Britt van 17 maanden rond als het evenbeeld van Moeder Annette en Oma Mieke. Enkele collega-vriendinnen uit de periode Agathahuis van Mieke waren in jaren 1961 waren o.a. Sjanie Bijl en Conny Bos. Zij kwamen regelmatig op visite bij ons aan de van Itersonlaan en in die periode hebben zij weer hun Oostvoornse mannen leren kennen nl. mijn neef Leo Moerman en Leen van de Berg. Dus na aan aantal jaren werden dat mevrouw Sjanie Moerman - Bijl en mevrouw Connie van de Berg - Bos. We zijn stijf bevriend.Nog altijd vinden er tussen de heren en de dames woordenwisselingen plaats. De dames vinden dat zij inteelt in Oostvoorne hebben weten te voorkomen en wij vinden hen "asielzoeksters". Hoe het ook zij, dank zij het Agathahuis en het openstaande raam zijn wij alle drie al vele jaren gelukkig getrouwd.

Ondanks dat elke Oostvoornaar weet dat er drie koloniehuizen waren en dat daar bleekneusjes kwamen en na zes weken met bolle toetjes en rode konen weer naar huis gingen, weten maar weinigen wat precies de bedoeling was van zo'n Koloniehuis. Enkele citaten uit het stageverslag van Mieke:

De uitzending van kinderen naar een koloniehuis heeft tot doel hun weerstand te vergroten. Onder de uitgezonden kinderen heeft het nerveuze kind tegenwoordig de overhand. Door voldoende rust, veel buitenlucht, goede voeding en prettige bezigheid, wordt getracht het kind weer in zijn of haar evenwicht te brengen. Verder probeert men:

- Bestaande afwijkingen te verbeteren zoals bedwateren en astma - Het kind na ernstige ziekte of operatie, meer weerstand te geven.

De kinderen voor het Agathahuis komen voornamelijk uit Rotterdam.

De eigenschappen en vaardigheden die nodig zijn om een goede kinderverzorgster te worden zijn:

- Liefde hebben voor de kinderen.

 

Als iemand is die verhalen heeft over de Koloniehuizen in Oostvoorne dan kunt u die zenden aan:

info@oostvoorne.org